Национал школа хөгжүдер институттуң уругларның тыва дылды билириниң деңнелин шинчилээр ажылынга Тываның барыын чүгүнде турар тускай ортумак өөредилге черлериниң сургуулдары киришкен.
Апрель 20-де Ак-Довурактың даг-үлетпүр техникумунга, апрель 21-де Бай-Тайга кожуннуң Тээлиде Тываның улусчу ус-шеверлер техникумунга сургуулдар-биле институттуң тыва филология лабораториязының биче эртем ажылдакчызы Хомушку Чочагай ажылдаан.
Ортумак өөредилге черлеринде өөренип, тускай, ховар мергежилди өөренип ап турар сургуулдарның төрээн дылы, төрээн чериниң, культуразының дугайында билиглериниң деңнелин, өөредилге черинде өөредилгениң этнокультурлуг ужур-утказының ижиктирип кииргенин шинчилээн.
Тээлиниң улустуң ус-шеверлер техникумунда тыва дыл тускай өөренир эртем болурундан аңгыда өөредилге дылы кылдыр ажыглаттынып турарын хайгаарап болур. Ооң чылдагааны даш, ыяш болгаш сөөктен чазаарынга, уран дааранылгага, улусчу уран чүүлдүң шевери деп мергежилди өөрениринге кичээл албан тыва дылга эртеринде болуп турар.
Ак-Довурактың техникумунда даг-үлетпүрүниң ажылдакчылары болур шахтерлар, даг-үлетпүрүнге чер иштинге, чер кырынга ажылдаар техниканы септээр, башкарар техниктиг ажылдакчылар кылдыр өөренип турар сургуулдарга тыва улустуң дагларга оваа тургузар, арттарга чалбарыыр ёзулалдарның чуруму, ужур-утказы, «Черниң Ээзи» деп билиглер солун болган.
Ук техникумнарда чүгле тус черниң школаларының доозукчулары эвес, а Тываның кайы-даа кожууннарындан келген сургуулдар бар.
