САКТЫЫШКЫННЫҢ БОЛГАШ КАЖЫЫДАЛДЫҢ ХҮНҮ

1941 чылдың июнь 22-де даңгаар эртен оор ёзу-биле хенертен фашистиг Германия Совет Эвилелинче халдап келген. Ол хүнден эгелээш, Совет Эвилели биле фашистиг Германияның аразынга 1418 хүннер болгаш дүннер иштинде (4 чыл) үргүлчүлээн Ада-чурттуң Улуг дайыны эгелээн.

Фашистиг Германия төөгүде кижи көрүп көрбээн көвей чепсектиг армиялыг бистиң чурттувусче халдап келген: 190 дивизия (5 миллион чедир кижилер), 4 муң ажыг танкылар, 47 муң ажыг ок-чепсек болгаш миномёттар, 4 миллион 3 муң ажыг самолёттар, 250 чедир корабльдар. Оларга удур бистиң чурттувустан 186 дивизия (3 миллион хире кижи), 3 миллион 9 муң ажыг танкылар, 10 муң самолёттар тудушкан…

Дайын эгелээн хүнде, Тыва Арат Республиканың X Улуг Хуралының ээлчеглиг съездизинге делегаттар фашистиг Германияга дайынны чарлаар дугайында шиитпирни үндүрген баштайгы даштыкы күрүне болган. Дайын чылдарының үезинде республиканың чону Совет Эвилелинге бүгү талазы-биле дузазын көргүскен. Кызыл шериглерниң одуруунга Тыва Арат Республикадан муң-муң совет хамаатылар, оларның иштинде тыва эки турачылар сеткилиниң кыйгызы-биле дайылдажып турган.

Дайын үезинде совет солдаттар, совет чон эң-не демниг, маадырлыг чоруун көргүскен. Тиилелге дыка аары-биле чедип алдынган. Дайын үезинде 11 миллион ажыг совет кижилер өлүрткен, алган балыгланыышкыннарындан өлген болгаш ис чок читкен.

Ынчангаш июнь 22-ни САКТЫЫШКЫННЫҢ БОЛГАШ КАЖЫЫДАЛДЫҢ ХҮНҮ кылдыр доктааткан. Каржы-дошкун, аш-чуттуг, түрегделдиг дайын чылдарында амы-тынындан чарылган база бо хүнге чедир чурттап четтикпейн барган солдаттарывыска мөгейдивис.

Бистер маадырларны сактып чоруур болзувусса, олар кезээ мөңгеде дириг артар…

#ирнш #минобрнаукирт #тыва #22июня #деньпамятиискорби